อย. เตือนหยุดใช้ “ยาดมสมุนไพรตราหงส์ไทย สูตร 2”

หลังพบเชื้อจุลินทรีย์ปนเปื้อน – นักวิทยาศาสตร์ชี้ ร่างกายคนทั่วไปสามารถกำจัดเชื้อจุลินทรีย์แปลกปลอมได้ แต่กลุ่มภูมิคุ้มกันต่ำเสี่ยงได้รับผลกระทบ แนะเปลี่ยนยาดมใหม่ทุก 1 เดือน – ใช้เท่าที่จำเป็น 

วันที่ 28 ตุลาคม สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ออกประกาศเตือนประชาชนหลังตรวจพบว่า ผลิตภัณฑ์ “ยาดมผสมสมุนไพร ตราหงส์ไทย สูตร 2” หมายเลขทะเบียน G 309/62 ไม่เป็นไปตามมาตรฐานที่กฎหมายกำหนด โดยผลตรวจจากห้องปฏิบัติการของกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์พบว่า มีการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์หลายชนิด ได้แก่

• Total Aerobic Microbial Count

• Total Combined Yeasts and Mould Count

• Clostridium spp.

การปนเปื้อนดังกล่าวทำให้ผลิตภัณฑ์นี้เข้าข่าย “ผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ผิดมาตรฐาน” ตาม มาตรา 60 (2) แห่งพระราชบัญญัติผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ. 2562 ซึ่ง อย. ได้สั่งให้ผู้ผลิตดำเนินการตามกฎหมาย และเตือนให้ประชาชน หยุดใช้ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวทันที เพื่อความปลอดภัย

◤ ผู้เชี่ยวชาญชี้ กลุ่มภูมิคุ้มกันต่ำเสี่ยงผลกระทบจากเชื้อราปนเปื้อน

ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ

ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. ให้ความเห็นว่า แม้เชื้อจุลินทรีย์ที่ตรวจพบอาจไม่ใช่ชนิดที่ก่อโรครุนแรง แต่ อาจเป็นอันตรายต่อกลุ่มผู้มีภูมิคุ้มกันต่ำ เช่น ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคภูมิแพ้ หรือผู้มีปัญหาปอดเรื้อรัง

“ร่างกายคนทั่วไปสามารถกำจัดเชื้อจุลินทรีย์แปลกปลอมได้ แต่ในผู้สูงอายุหรือผู้ที่ภูมิคุ้มกันไม่แข็งแรง เชื้อเหล่านี้อาจทำให้เกิดการติดเชื้อหรืออาการระคายเคืองระบบทางเดินหายใจได้ จึงควรหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีรายงานการปนเปื้อน” ดร.อนันต์กล่าว

◤ เตือน “คนติดยาดม” ใช้อย่างระมัดระวัง – หลีกเลี่ยงการใช้ต่อเนื่อง

ดร.อนันต์ กล่าวเพิ่มเติมว่า พฤติกรรมการใช้ยาดมตลอดเวลาหรือใช้แบบไม่ระมัดระวัง เช่น การเปิดฝาทิ้งไว้ หรือใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีความชื้นสูง อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเจริญเติบโตของเชื้อราได้ โดยเฉพาะยาดมสมุนไพรที่ผลิตจากวัตถุดิบตากแห้งหรืออบแห้งแบบพื้นบ้าน ซึ่งอาจไม่ได้ผ่านการตรวจสอบคุณภาพอย่างเป็นระบบ

“หากเปิดใช้แล้ว ควรปิดฝาทุกครั้ง และไม่ใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน เพราะเมื่อเปิดใช้นาน ๆ เชื้อราจากอากาศอาจสะสมในภาชนะได้” เขากล่าว

◤ แนะเปลี่ยนยาดมใหม่ทุก 1 เดือน – ใช้เท่าที่จำเป็น

นักไวรัสวิทยาจากไบโอเทค แนะนำว่า ยาดมที่เปิดใช้งานแล้วควรเปลี่ยนใหม่ภายใน 2–4 สัปดาห์ หรืออย่างช้าไม่เกิน 1 เดือน โดยเฉพาะเมื่อกลิ่นเริ่มจางหรือมีความชื้นภายในขวด เพราะอาจบ่งชี้ถึงการเสื่อมสภาพหรือการปนเปื้อนของเชื้อรา

“ไม่ควรเสียดายหรือใช้ต่อแม้ยังมีกลิ่นอยู่ เพราะคุณสมบัติในการบรรเทาอาการเวียนศีรษะหรือคัดจมูกอาจหมดไปแล้ว และมีความเสี่ยงต่อการรับเชื้อ”

ทั้งนี้ ดร.อนันต์ย้ำว่า การใช้ยาดมสมุนไพรไม่ควรทำเป็นกิจวัตร แต่ควรใช้เฉพาะเมื่อจำเป็นเท่านั้น เพื่อป้องกันการระคายเคืองระบบทางเดินหายใจและลดโอกาสสะสมเชื้อจากสิ่งแวดล้อม

ทั้งนี้อาจารย์ได้โพสต์ไว้เป็นความรู้ที่ลิ้งค์นี้ https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid02qppQF6YER8Pnw7QyTihMUuoGvCcEM7wMGDrYQuLXq2oXUyBKztLYEL2pMJD9YHGil&id=100000897943637 

#นักข่าวสาธารณสุข #เก็บตกจากวชิรวิทย์