แนวคิดพัฒนาหอผู้ป่วย “พรีเมียม” รพ.ด่านมะขามเตี้ย จ.กาญจนบุรี

 ชูศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ เพิ่มทางเลือก ใช้เงินบริจาคพัฒนาระบบ พร้อมรับผู้ป่วยทุกสิทธิ์ 

เมื่อเร็วๆ นี้ #เก็บตกจากวชิรวิทย์ ได้ลงพื้นที่สำรวจแนวคิดการพัฒนาหอผู้ป่วยในรูปแบบ “พรีเมียม” ของโรงพยาบาลด่านมะขามเตี๊ย จ.กาญจนบุรี หลังถูกแชร์สื่อสังคมออนไลน์ชื่นชมว่าดูดีพอๆ กับโรงพยาบาลเอกชน  โดย “นายแพทย์ชัช จันทร์ขำ” ผู้อำนวยการโรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ย จังหวัดกาญจนบุรี ให้ข้อมูลว่าเป็นการต่อยอดบริการของโรงพยาบาลชุมชน เพื่อเพิ่มทางเลือกให้ผู้ป่วย ลดความแออัด และยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ป่วย โดยไม่กระทบสิทธิการรักษาตามระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า

จาก รพ.30 เตียง สู่การขยายบริการ ลดปัญหานอนรวม–ญาติลำบาก

นายแพทย์ชัช กล่าวว่า แม้โรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ยจะเป็นโรงพยาบาลขนาดเล็ก เดิมมีเพียง 30 เตียง แต่มีความตั้งใจพัฒนาระบบผู้ป่วยในให้ตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนมากขึ้น โดยเฉพาะประสบการณ์ตรงของผู้ป่วยและญาติที่ต้องเผชิญกับความแออัด การนอนรวม และการขาดความเป็นส่วนตัว

“แม้แต่ตัวผมเอง เวลาไปเฝ้าไข้ญาติ ต้องไปนอนที่พื้น หรือต้องออกไปนอนข้างนอก ทำให้ดูแลกันได้ไม่เต็มที่ เราเลยคิดว่าทำอย่างไรให้ผู้ป่วยรู้สึกว่าตนเองยังมีศักดิ์ศรี มีความเป็นมนุษย์ และได้อยู่ใกล้ชิดญาติ” นายแพทย์ชัชกล่าว

 ต่อยอดแนวคิดอดีตผู้บริหาร พัฒนาตึกเก่าด้วยเงินบริจาค

แนวคิดดังกล่าวเป็นการสานต่อแนวทางจากผู้บริหารรุ่นก่อน คือ นายแพทย์ประวัติกิจ ธรรมกุลิน ซึ่งปลูกฝังมุมมองว่าการพัฒนาโรงพยาบาลชุมชนไม่ควรหยุดอยู่เพียงบริการพื้นฐาน แต่ต้องมองคุณภาพชีวิตผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง

โรงพยาบาลจึงทยอยปรับปรุงและรีโนเวตอาคารผู้ป่วยเดิม ใช้เวลากว่า 1–2 ปี จนสามารถขยายจำนวนเตียงเพิ่มขึ้นเกือบ 60 เตียงในปัจจุบัน เพื่อรองรับผู้ป่วยและลดความแออัด

เงินบริจาคจากชุมชน–ผู้มีจิตศรัทธา ไม่เกี่ยวงบประมาณแผ่นดิน

ผู้อำนวยการโรงพยาบาลย้ำว่า งบประมาณที่ใช้ในการพัฒนาหอผู้ป่วยพิเศษมาจากเงินบริจาคของประชาชนในพื้นที่ รวมถึงผู้มีจิตศรัทธาภายนอก โดยเฉพาะการสนับสนุนจากท่านผู้หญิงอังกาบุญญจิตติน และเครือญาติ ซึ่งเป็นกำลังหลักในการระดมทุน

“เงินทั้งหมดเป็นเงินบริจาคที่นำมาพัฒนาสถานที่ ไม่เกี่ยวกับงบประมาณด้านการรักษาตามสิทธิ์ใด ๆ” นายแพทย์ชัชกล่าว

 ชี้ “พรีเมียม” ไม่ใช่ความเหลื่อมล้ำ แต่คือทางเลือก

ต่อข้อกังวลเรื่องความเหลื่อมล้ำ นายแพทย์ชัชอธิบายว่า การมีหอผู้ป่วยพรีเมียมไม่ได้หมายถึงการแย่งทรัพยากรจากผู้ป่วยทั่วไป แต่เป็นการเพิ่มทางเลือกให้กับผู้ที่สามารถและสมัครใจร่วมจ่าย เพื่อแลกกับความเป็นส่วนตัวและการอยู่ร่วมกับญาติอย่างเหมาะสม

“ถ้ามองกลับกัน การมีทางเลือกต่างหากที่ช่วยลดความเหลื่อมล้ำ เพราะอย่างน้อยคนไข้ไม่ต้องทนอยู่ในสภาพแออัดโดยไม่มีทางเลือกเลย” เขากล่าว

เปิดเฉพาะบางโซน เหตุอัตรากำลังพยาบาลจำกัด

ปัจจุบัน โรงพยาบาลยังเปิดให้บริการหอผู้ป่วยพรีเมียมได้เฉพาะบางส่วน เนื่องจากข้อจำกัดด้านอัตรากำลังพยาบาล โดยในระยะต่อไปมีแผนเปิดโซนเพิ่มเติม ซึ่งจะเป็นลักษณะกึ่งวอร์ดสามัญ พร้อมจัดสรรเตียงดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care) อย่างน้อย 1 เตียง ตามเกณฑ์ของกระทรวงสาธารณสุข รวมถึงส่วนบริการคลอด

 โรงพยาบาลเล็กภายใต้ภาวะ “รัดเข็มขัด” ต้องหาทางอยู่รอด

นายแพทย์ชัชสะท้อนว่า โรงพยาบาลชุมชนขนาดเล็กจำนวนมากกำลังเผชิญปัญหาทางการเงิน จากข้อจำกัดด้านแพทย์เฉพาะทาง อุปกรณ์ และผลงานบริการ (Productivity) ที่มีผลต่อการเบิกจ่ายค่ารักษา

“ถ้าเราไม่พัฒนาตัวเอง ไม่หาช่องทางเสริมรายได้ สุดท้ายโรงพยาบาลเล็ก ๆ ก็จะค่อย ๆ หายไป” เขากล่าว พร้อมระบุว่าการพัฒนาห้องพิเศษเป็นหนึ่งในแนวทางสร้างความยั่งยืน โดยเฉพาะในช่วงฤดูร้อนที่มีความต้องการเตียงพิเศษสูง

รับผู้ป่วยทุกสิทธิ์ คนต่างพื้นที่ไม่เสียค่าใช้จ่าย

ผู้อำนวยการโรงพยาบาลยืนยันว่า โรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ยรับผู้ป่วยทุกสิทธิ์การรักษา ทั้งผู้มีภูมิลำเนาในพื้นที่ นอกอำเภอ หรือจากพื้นที่ชายแดน โดยผู้ป่วยตามสิทธิหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย และยังคงดำเนินการตามนโยบาย “30 บาทรักษาทุกที่”

 ชูเทคโนโลยี–สภาพแวดล้อม เสริมความเชื่อมั่นบริการรัฐ

นอกจากโครงสร้างอาคาร โรงพยาบาลยังปรับปรุงภูมิทัศน์ จุดรอรับบริการ และนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาช่วยลดเวลารอคอย เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากร เพื่อให้ผู้ป่วยเข้าถึงบริการได้สะดวกขึ้น

“หลายคนเข้ามาแล้วคิดว่าเป็นโรงพยาบาลเอกชน ทั้งที่เป็นโรงพยาบาลชุมชน นี่คือสิ่งที่เราต้องการทำให้เกิดขึ้น” นายแพทย์ชัชกล่าว

 30 บาทยังจำเป็น แต่ต้องเพิ่มงบให้ระบบเดินต่อได้

ท้ายที่สุด นายแพทย์ชัชย้ำว่า ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าเป็นหลักประกันสำคัญที่ทำให้ประชาชนไม่ล้มละลายจากค่ารักษา แต่ในฝั่งผู้ให้บริการจำเป็นต้องมีงบประมาณเพียงพอ เพื่อไม่ให้ทุกโรงพยาบาลต้องแข่งขันแย่งชิงทรัพยากรจากก้อนงบเดียวกัน

“ถ้าเพิ่มงบให้ระบบ 30 บาทได้ ผมเชื่อว่าจะช่วยลดภาระผู้บริหาร และทำให้โรงพยาบาลทุกระดับอยู่รอดได้อย่างมีคุณภาพ” เขากล่าว

 ประทับใจ รพ.อำเภอเล็ก แต่คุณภาพไม่เล็ก

ด้านนางจำแลง อัครพันธ์ไพโรจน์ ญาติผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ย จังหวัดกาญจนบุรี เปิดเผยประสบการณ์การเฝ้าดูแลญาติซึ่งป่วยด้วยโรคเบาหวานกำเริบและมีแผลติดเชื้อ โดยต้องนอนพักรักษาตัวในโรงพยาบาลเป็นเวลา 3 คืน เพื่อให้ยาฆ่าเชื้ออย่างต่อเนื่อง และคาดว่าจะสามารถกลับบ้านได้ภายในอีก 2 วัน หากอาการไม่ทรุดลง

นางจำแลงกล่าวว่า ประสบการณ์การพักรักษาที่โรงพยาบาลด่านมะขามเตี้ยแตกต่างจากโรงพยาบาลรัฐที่เคยใช้บริการก่อนหน้านี้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะสภาพห้องพักที่มีความโปร่ง โล่ง และเอื้อต่อการดูแลผู้ป่วย

“ดีมากค่ะ อยู่สบาย เราเคยไปนอนโรงพยาบาลอื่น ห้องพิเศษรวมก็จริง แต่ในเมืองคนเยอะ อากาศไม่โปร่ง เตียงติด ๆ กัน ความสบายเทียบกันไม่ได้” นางจำแลงกล่าว

อีกปัจจัยสำคัญที่ทำให้รู้สึกมั่นใจ คือการจัดวางพื้นที่หอผู้ป่วยที่อยู่ใกล้กับห้องพยาบาล ทำให้สามารถติดต่อสื่อสารกับบุคลากรทางการแพทย์ได้อย่างรวดเร็วเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน

“ตรงนี้พยาบาลอยู่ใกล้มาก เรียกปุ๊บมาปั๊บ อันนี้สำคัญสำหรับคนเฝ้าไข้ ทำให้เราสบายใจขึ้นเยอะ” นางจำแลงกล่าว

เมื่อถูกถามว่ารู้สึกแปลกใจหรือไม่ที่โรงพยาบาลใกล้บ้านในอำเภอขนาดเล็กสามารถพัฒนาบริการได้ในระดับนี้ นางจำแลงระบุว่า ไม่รู้สึกแปลกใจ เพราะเห็นถึงศักยภาพของผู้บริหารและบุคลากร

“ไม่แปลกใจค่ะ เพราะผู้บริหารที่นี่เก่ง เจ้าหน้าที่ก็ยอดเยี่ยม ถ้าให้คะแนนก็ 98 เต็ม 100” เธอกล่าว

อยากเห็นโรงพยาบาลรัฐทั่วประเทศพัฒนาแบบนี้

นางจำแลงแสดงความเห็นว่า อยากเห็นโรงพยาบาลของรัฐในพื้นที่อื่น ๆ ได้รับการปรับปรุงคุณภาพบริการในลักษณะเดียวกัน แม้จะยอมรับว่าบางแห่งอาจติดข้อจำกัดด้านพื้นที่และปริมาณผู้ป่วยที่หนาแน่น

“โรงพยาบาลเล็กแบบนี้ คนไม่แน่นมาก ก็สามารถจัดการให้บริการได้ดีและมีคุณภาพ แต่โรงพยาบาลใหญ่บางแห่ง คนเยอะจริง ๆ ก็อาจทำได้ยาก” เธอกล่าว

 กังวลข่าว รพ.ขาดทุน ชี้บัตรทองดีต่อประชาชน แต่ไม่คุ้มต้นทุน รพ.

ในฐานะประชาชนผู้ใช้บริการ นางจำแลงยอมรับว่าติดตามข่าวสถานการณ์โรงพยาบาลขาดทุน และรู้สึกเป็นห่วงระบบบริการสุขภาพของรัฐ โดยมองว่าแม้นโยบายบัตรทอง 30 บาทจะช่วยประชาชนได้มาก แต่ในมุมของโรงพยาบาลกลับมีต้นทุนการบริหารจัดการสูง

“30 บาทมันดีสำหรับประชาชน แต่ค่าใช้จ่ายโรงพยาบาลสูงมาก ถ้าไม่เพิ่มงบ โรงพยาบาลก็ลำบาก” นางจำแลงกล่าว

นางจำแลงเห็นว่า รัฐบาลควรพิจารณาเพิ่มงบประมาณให้ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า เพื่อให้โรงพยาบาลสามารถบริหารจัดการได้อย่างมีคุณภาพ โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่ต้นทุนด้านบุคลากร ยา และอุปกรณ์ทางการแพทย์เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

“ถ้าพึ่งงบรัฐอย่างเดียวไม่พอ โรงพยาบาลก็ต้องอาศัยการบริจาคและความสามารถของผู้บริหาร ถ้าไม่มีตรงนี้ เราก็จะไม่ได้เห็นบริการดี ๆ แบบนี้” เธอกล่าว

⸻

ถ้