คลินิกฯ มอง รพ.จำกัดจ่ายยา ไม่เกิน 1 เดือน กระทบผู้ป่วย ต้องขอใบส่งตัวใหม่ทุกครั้ง?

 คลินิกชุมชนอบอุ่น กังวล มาตรการ รพ.จำกัดจ่ายยา ไม่เกิน 1 เดือน กระทบผู้ป่วย อาจต้องขอใบส่งตัวใหม่ทุกครั้งหรือไม่ 

เมื่อวันที่ 24 มี.ค. 69 ศรินทร สนธิศิริกฤตย์ เจ้าของคลินิกเวชกรรมอารีรักษ์ คลองเตย ให้สัมภาษณ์ #เก็บตกจากวชิรวิทย์ ถึงกรณีโรงพยาบาลขนาดใหญ่หลายแห่งเริ่มจำกัดการจ่ายยาให้ผู้ป่วยนอกไม่เกิน 1 เดือน จากเดิมที่ผู้ป่วยโรคเรื้อรังบางรายเคยได้รับยาครั้งละ 3–6 เดือน ว่าแนวทางดังกล่าวส่งผลกระทบต่อผู้ป่วยโดยตรง ทั้งด้านค่าใช้จ่ายในการเดินทาง เวลา และความต่อเนื่องในการรักษา

ศรินทร อธิบายว่า ผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ซึ่งอาการคงที่ เดิมสามารถรับยาครั้งละ 3 หรือ 6 เดือน ทำให้ไม่ต้องเดินทางบ่อย แต่เมื่อปรับให้รับยาเพียงเดือนต่อเดือน ผู้ป่วยต้องเดินทางไปโรงพยาบาลบ่อยขึ้น ส่งผลให้ภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยเฉพาะผู้มีรายได้น้อย หรือผู้สูงอายุที่ต้องเสียทั้งค่าเดินทางและเวลาในการรอรับบริการ

นอกจากนี้ ระบบการส่งต่อผู้ป่วยยังเป็นอีกประเด็นสำคัญ เนื่องจากผู้ป่วยที่อยู่ในระบบบัตรทองจำเป็นต้องมีใบส่งตัวจากหน่วยบริการปฐมภูมิ เช่น คลินิกชุมชนอบอุ่น ก่อนเข้ารับบริการในโรงพยาบาล หากต้องไปรับยาทุกเดือน อาจต้องขอใบส่งตัวใหม่ทุกครั้ง ทำให้ผู้ป่วยต้องเดินทางเพิ่มขึ้นเป็น 2 รอบต่อเดือน คือไปคลินิกเพื่อรับใบส่งตัว และไปโรงพยาบาลเพื่อรับยา

“เดิมผู้ป่วยอาจไปโรงพยาบาลครั้งเดียว รับยาได้ 3–6 เดือน แต่เมื่อจำกัดให้รับยาไม่เกิน 1 เดือน ผู้ป่วยต้องเดินทางบ่อยขึ้น และหากมีปัญหาเรื่องใบส่งตัว อาจทำให้เกิดภาวะขาดยา ซึ่งเสี่ยงกระทบต่อการควบคุมโรค และอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอื่นตามมา” ศรินทร กล่าว

ศรินทร ยังสะท้อนว่า การจำกัดการจ่ายยาไม่ได้ส่งผลเฉพาะผู้ป่วยเท่านั้น แต่ยังเพิ่มภาระต่อหน่วยบริการทั้งระบบ เนื่องจากคลินิกและโรงพยาบาลต้องรองรับจำนวนครั้งของการรับบริการที่เพิ่มขึ้น ขณะที่งบประมาณที่ได้รับยังเป็นแบบเหมาจ่ายคงที่ ไม่ได้เพิ่มตามจำนวนครั้งบริการ

โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายผู้ป่วยนอก (OP) ที่เกิน 800 บาทต่อครั้ง ซึ่งบางส่วนต้องนำมาเฉลี่ยกันภายในระบบ หากมีจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นหรือมีการใช้บริการถี่ขึ้น อาจส่งผลให้หน่วยบริการต้องแบกรับภาระต้นทุนเพิ่มขึ้นโดยไม่ได้รับงบชดเชยเพียงพอ

สำหรับข้อเสนอเชิงระบบ ศรินทรเห็นว่า หากจำเป็นต้องจำกัดการจ่ายยาเพียง 1 เดือน ควรปรับรูปแบบการเบิกจ่ายให้ผู้ป่วยสามารถรับยาต่อเนื่องได้โดยไม่ต้องขอใบส่งตัวใหม่ทุกครั้ง หรือใช้ระบบจัดส่งยาทางไปรษณีย์ โดยคิดค่าใช้จ่ายเป็นหนึ่งครั้งบริการตามสิทธิเดิม เพื่อไม่เพิ่มภาระการเดินทางและลดความเสี่ยงการขาดยา

“หากยังต้องกลับมาขอใบส่งตัวทุกเดือน จะยิ่งเพิ่มภาระทั้งผู้ป่วยและหน่วยบริการ เพราะผู้ป่วยต้องเดินทางมากขึ้น ขณะที่คลินิกและโรงพยาบาลก็มีต้นทุนเพิ่มขึ้นเช่นกัน” ศรินทร กล่าว

ทั้งนี้ ประเด็นการจำกัดระยะเวลาการจ่ายยาในผู้ป่วยโรคเรื้อรังกำลังถูกจับตาอย่างใกล้ชิด เนื่องจากเกี่ยวข้องทั้งความต่อเนื่องในการรักษา ภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน และเสถียรภาพทางการเงินของหน่วยบริการในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.

#นักข่าวสาธารณสุข #เก็บตกจากวชิรวิทย์ #ThaiPBS